вторник, 2 февраля 2021 г.

Հաշվետվություն

 Հունվարյան ճամբարին մասնակցել եմ՝ Աշոցք-Գյումրի մարզական ճամփորդությանը:

Ճամփորդությունը ժամկետով շատ քիչ էր, բարց մեր օրը անցավ շատ տպավորիչ:

Հանդիպել եմ բանաստեղծ Նինո Սպանդերաշվիլու հետ:Հղումը՝ այստեղ:

Մասնակցել եմ քննարկման, Պանդխտության մասին: Հղումը՝ այստեղ:

Այցելել եմ սահադաշտ:Հղումը՝ այստեղ:








воскресенье, 17 января 2021 г.

Թբիլիսիի Ներսիսյան դպրոցը

Ներսիսյան դպրոցում էին սովորում Կովկասի տարբեր անկյուններից եկած սաներ, որոնց բազմազան բարբառներից պիտի հարստանար ու ձևավորվեր արևելահայ աշխարհաբարը։ 1824 թվականին Վրաստանի հայոց թեմի առաջնորդ Ներսես Աշտարակեցու նախաձեռնությամբ ու ջանքերով հիմնադրվել է ապագայում Ներսիսյան անունը ստացած դպրոցը: Ներսիսյան վարժարանում ուսանել են Պերճ Պռոշյանը, Ղազարոս Աղայանը, Հովհաննես Թումանյանը, Խաչատուր Աբովյանը, Դերենիկ Դեմիրճյանը, Ստեփանոս Նազարյանը, Երվանդ Լալայանը և հայ մշակույթի շատ ու շատ այլականավոր գործիչներ: Առաջին տեսուչն է եղել հայ ականավոր գրող և մանկավարժ Հարություն Ալամդարյանը։ Ներսիսյան դպրոցի ուսուցիչները բացառիկ մեծ դեր են կատարել ինչպես դպրոցի, այնպես էլ հայ մշակույթի ու գիտության զարգացման, հայ առաջադեմ հասարակական մտքի ձևավորման գործում։ Երբ Ներսես կաթողիկոսը Ներսեսյան դպրոցը ստեղծեց, թիֆլիսահայերի 80%-ը հայերեն չէր խոսում, դպրոցը հզորացրեց, ավտոմատ գնացին այդ դպրոց։ 9-րդ դարում դպրոցը ունեցել է երկու շենք։ Ըստ Ալեքսանդր Երիցյանի՝ առաջին շենքը կառուցվել է Վանքի պարիսպների դիմացը՝ հյուսիսի-արևմտյան կողմում՝ հին գերեզմանոցի տեղում՝ հավանաբար Բոլշայա Վանքսկայա (այժմ՝ Ատոնելի փողոց) և Կուրնայա փողոցների հատման տեղում: Երկրորդ շենքը Բառոնսկայա փողոցի վրա է եղել (այժմ Անտոն Փուրցելաձե փողոց)։ Շինության նախագծի հեղինակը եղել է պետերբուրգցի ճարտարապետ Լազարևը։ Ի սկզբանե բացի հոգևոր կրթությունից, ուսուցանում էին նաև աշխարհիկ գիտություններ։ Սակայն 1837 թվականին ցարական իշխանությունների պնդմամբ այն վերափոխվում է Վրաստանի հայոց թեմի արական հոգևոր ճեմարանի։ 1899-1900 ուսումնական տարվա սկզբին դպրոցում կար 601 աշակերտ, 6 հիմնական ու 3 նախապատրաստական դասարան։ Վերջիններիս մի մասը ունեին զուգընթաց բաժանմունքներ, որոնց հետ միասին դպրոցում գործում էր 15 դասարան։ Աշակերտների մոտ 65%-ը Թիֆլիսի նահանգից էին։ Մնացածը եկել էին Երևանից, Գանձակից, Քութայիսիից, Բաքվից, Կարսից, Հյուսիսային Կովկասից, Ղրիմից ու Բեսարաբիայից, Թուրքիայից ու Պարսկաստանից։

воскресенье, 19 июля 2020 г.

Ալեքսանդր Մելիք-Ազարյան

Վրացահայ գործարար Ալեքսանդր Մելիք-Ազարյանի տունը մինչև օրս զարդարում է Թբիլիսիի Ռուսթավելի պողոտան: Մելիք-Ազարյանցի տունը կառուցելու գործընթացը կապված է բազմաթիվ լեգենդների հետ:
Տունը բազմաֆունկցիոնալ համալիր էր ՝ իր սեփական ջրամատակարարմամբ (այդ ժամանակ Թբիլիսիում ջրամատակարարման համակարգ կար, այնուամենայնիվ, խոհանոց և լոգարան բերված ջուրը շատ հազվադեպ էր թիֆլիսցիների համար), կենտրոնացված ջեռուցում, սեփական հեռախոսային փոխանակում, կինոթատրոն, լուսանկարչական սրահ, մանկական գիշերօթիկ տուն, այգի, արվեստի պատկերասրահ, բակ: Տունը հիմնականում վարձում էին ռուս պետական ​​ծառայողները:

ԹԱՐԳՄԱՆՎԱՆ ԱՂԲՅՈՒՐ
https://tvalsazrisi.ge/%e1%83%90%e1%83%9a%e1%83%94%e1%83%a5%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%93%e1%83%a0%e1%83%94-%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%a5-%e1%83%90%e1%83%96%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%98%e1%83%90%e1%83%9c/?fbclid=IwAR3zI9bVkAU8XQ26LzqfdZjnZDq59tiZkWoKvFdr_c1SJU2bQeL4oSBEyoQ

суббота, 4 апреля 2020 г.

Պատմական տեղեկություններ Ծղալթբիլա բնակավայրի մասին


Հայ վրացական բարեկամությունն ունի հին ակունքներ: Հայոսի և  Քարթլոսի դարերի խորքից եկող եղբայրության ավանդությունը խորհրդանշում է երկու ժողովուրդների բարեկամական փոխհարաբերությունները: Նրանք հաճախ համատեղ են դիմադրել թշնամուն, կռվել հերոսաբար և միաին պաշտպանել իրենց հայրենիքը: Պատմության դասերը սովորեցնում են, որ հիմնականում այս երկու ժողովուրդներն ունեցել են նույն թշնամիները: Հռոմ, Պորսկաստան, արաբներ, թաթար-մոնղոլներ, թուրք սլեջուկներ և այլ անուններ կրող նույնանման թալանչիներ ու զավթիչներ:
Միանման ճակատագիրը և մշակույթների ընդհանրությունը մերձեցրել է այս երկու հարևան ժողովուրդներին, որը և արտահայտվել է ընդհանուր թշնամու դեմ համատեղ պայքարելով: Եվ պատահական չէ, որ այս երկու ժաղավուրդներն իրենց ապաստանն օրհասական պահերին միշտ ընտրել են համատեղ հանդես գալու մտադրությամբ: Հայերը Վրաստանի տարածքը գաղթել ու բնակվել են դեռևս 4-5դարերում: Մեծամասամբ անվտանգ բնակավայր ունենալու գաղափարն է ստիպել հայերին, գաղթի ժամանակ. Որպես նոր բնակատեղի ընտրել Վրաստանի Կովկասում Քրիստոնյա ազգի պետության տարածքը: Օրինակ, Սղնաղ հայկական բնակավայրը, կառուցել է Վրաստանի Կախեթի և Քարթլիի Հերակլի 2-րդ արքան: Նա այս քաղաքը, կառուցել է Ղարաբաղից և Գանձակից 1790-ական թվականներին գաղթած հայերի համար: Սղնաղը գտնվում է Թիֆլիսից 110կմ հեռավարության վրա: Սղնաղը կառուցվել է Խորնարուջի հնագույն քաղաքի ավերակների վրա: Պարսպապատվելուց հետո Հերակլ արքայի կողմից այն մտցվել է քաղաքների շարքը, 1801թ Քարթլ-Կախեթի թագավորական քաղաքների ցուցակի մեջ, և քաղաքի կառավարչի պաշտոնը շնորհվել է հայազգի Թեյմուրազ Թեյմուրազովին: Գազթականների համար կառուցում են հայաբնակ քաղաքատիպ Սուրամ ավանը Խաշուրի շրջանում, շրջկենտրոնից 4կմհեռավորության վրա: Այստեղից հայերը եկել են 18-րդ դարի սկզբին: Այսպիսով, Ախցխայի հայ բնակչությունը համարվել է Հայաստանի հայ բնակչության մեջ ո փոքր գաղթերի շնորհիվ: Այսպես, 14-րդ դարում տեղի ունեցավ մեծ գաղթ: Հայաստանից Անիի գաղթականները եկել և բնակվել են Վրաստանի Գորի քաղաքում ու դրա շրջակա գյուղերում: Հետագայում այդ բնակչության մի մասը տեղափոխվել են Ախալցխա:

Առցանց ուսումնական պլան


Երկրում տիրող արտակարգ դրությունից ելնելով, մենք բոլորս աշխատում ենք առցանց տարբերակով: Ինձ թվում է սա հենց ճիշտ ժամանակն է, որ կարգի բերենք բլոգները, հետևենք դասերին, ժամանակը ճիշտ օգտագործենք: Հետո արդեն վերադառնանք մեր առօրյա կյանքին: Իսկ հիմա ժամանակն է, որ խոսեմ «տանը մնալու» առօրյաիցս՝
  • Կատարում եմ առցանց առաջադրանքները, տեղադրում բլոգում և հղումն ուղարկում ուսուցիչներին:
  • Երեկոյան ընտաիքիս անդամների հետ դիտում ենք իմ և եղբորս մանկության դիսկերը:
  • Զբաղվում եմ սպորտով և ունեմ պարային դասեր:
  • Հայրիկիս և եղբորս հետ խաղւմ եմ շախմատ, շաշկի:
  • Զբաղվում եմ ինքնուսուցմամբ և փորձում եմ նոր հոբբիներ գտնել,  դժվար է տանը մնալ և ոչնչով չզբաղվել:

среда, 4 марта 2020 г.

Մցխեթա՝ քաղաք Վրաստանում


Շատ եմ սիրում Վրաստանը, նրա քաղաքների նեղլիկ և խնամված փողոցները: Սիրում եմ Մցխեթան, որ գտնվում է Թբիլիսիից ընդամենը 20 կմ հեռավորության վրա՝ Մտկվարի և Արագվի գետերի միախառնման տեղում: Քաղաքն ընկած է հնագույն առևտրային ճանապարհի վրա: Հնագետները հայտնաբերել են ապացույցներ, որոնք վկայում են Մցխեթայի՝ կարևոր առևտրային կենտրոնի կարգավիճակ ունենալու մասին: Ջվարիի Սուրբ Խաչ եկեղեցին, Սվետիցխովելի տաճարն ու Սամտավրո վանական համալիրը միջնադարյան Վրաստանի գլխավոր հուշարձաններն են: Քաղաքի կենտրոնում գտնվող Սվետիցխովելի վանական համալիրը ներառում է մայր եկեղեցին, Մելչիզեդեկ կաթողիկոսի պալատն ու դարպասները, որոնք թվագրվում են 11-րդ դարով, կառուցված են ավելի վաղ շրջանի՝ 5-րդ դարի եկեղեցու տեղում: Խաչաձև տաճարը զարդարված է բարձր գմբեթով. ներսում կան նաև որմնանկարների ուշագրավ մնացորդներ: Բարձր ու հարուստ քանդականախշերն արվել են կոթողի երկար պատմության ընթացքում և թվագրվում են տարբեր ժամանակաշրջաններով:




воскресенье, 16 февраля 2020 г.

Հայ վրացական համատեղ ընթերցանություն

 Քոլեջի «Վերնատանը» փետրվարի 13-ին Լագոեխիի սովորողների հետ միասին տեղի ունեցավ համատեղ ընթերցանություն «Ընթերցում ենք Ռուսթավելի»: Ընթերցանության մասնակցում էին Հայաստանում Վրաստանի դեսպանատան ներկայացուցիչներ և դեսպանի տիկին Էկա Բաքրաձեն: Մթնոլորտը շատ ջերմ էր և հաճելի: